Wat ga je doen?

In de vorige stappen heb je gekeken hoe het met je gaat en welke stressoren in jouw leven een rol spelen. Je hebt stilgestaan bij signalen van stress, bij de manier waarop jij meestal reageert wanneer de druk oploopt en bij de factoren die spanning veroorzaken.

De volgende vraag is wat je daaraan kunt doen. Dat is vaak minder eenvoudig dan het lijkt. Er bestaan veel adviezen over stress, variërend van meer rust nemen tot gezonder leven of anders omgaan met gedachten. Zulke adviezen kunnen helpen, maar sluiten niet altijd aan op wat er in jouw situatie speelt.

Om gerichter te kunnen kijken naar wat helpt, is het zinvol om onderscheid te maken in de verschillende manieren waarop je stress kunt beïnvloeden.

Drie richtingen

1. De omstandigheden die stress veroorzaken
   De eerste ligt in de omstandigheden die stress veroorzaken. Wanneer bepaalde situaties structureel spanning opleveren, kan het helpen om daar iets in te veranderen. Dat kan gaan om praktische aanpassingen, zoals het verminderen van werkdruk, het anders verdelen van taken of het bespreekbaar maken van verwachtingen. Niet alles is direct te veranderen, maar soms is er meer invloed mogelijk dan je op het eerste gezicht denkt.
2. Hoe je in het algemeen met druk omgaat
   De tweede ingang ligt in de manier waarop je met druk omgaat. De manier waarop je reageert op situaties speelt een belangrijke rol in hoe stress zich ontwikkelt. Patronen zoals blijven doorgaan, veel piekeren, alles zelf willen oplossen of moeite hebben met grenzen stellen kunnen ervoor zorgen dat spanning langer aanhoudt of sneller oploopt. Door dit soort patronen te herkennen, wordt duidelijk waar verandering mogelijk is.
3. Herstel, hoeveel energie heb je om met die druk om te gaan
   De derde ingang heeft te maken met herstel. Stress vraagt energie, en wanneer die energie langere tijd niet wordt aangevuld, raakt de balans verstoord. Herstel gaat dan niet alleen over rust, maar ook over slaap, beweging, ontspanning en sociale contacten. Het zijn factoren die samen bepalen hoeveel veerkracht je hebt om met druk om te gaan.

Vaak spelen meerdere dingen tegelijk

In de praktijk lopen deze bovengenoemde drie richtingen vaak door elkaar heen. Het kan zijn dat een situatie op het werk spanning veroorzaakt, terwijl bepaalde gewoonten ervoor zorgen dat je blijft doorgaan en er tegelijkertijd weinig ruimte is voor herstel. In zo’n geval is er niet één oplossing die alles oplost, maar gaat het om het vinden van een passende combinatie.

Het is ook niet nodig om alles tegelijk aan te pakken. Juist door te kijken wat op dit moment het zwaarst weegt, kun je gerichter bepalen waar verandering het meeste effect kan hebben.

Wat past bij jouw situatie?

De vraag is uiteindelijk niet alleen wat er in algemene zin helpt, maar wat in jouw situatie het meest zinvol is om mee te beginnen. Soms ligt de nadruk op het veranderen van omstandigheden, bijvoorbeeld wanneer de belasting structureel te hoog is. In andere gevallen is het belangrijker om eerst naar patronen te kijken, of om ruimte te maken voor herstel wanneer je langere tijd onder druk hebt gestaan.

Door dit onderscheid te maken, wordt duidelijker waar je aandacht naartoe kan gaan.

Tot slot

Met de stappen hierboven heb je gekeken waar je staat, welke factoren spanning veroorzaken en op welke manieren je daar invloed op kunt uitoefenen. Dat geeft richting, maar geen kant-en-klare oplossing. Stress is vaak het resultaat van meerdere factoren die elkaar beïnvloeden, en het kost tijd om daar verandering in aan te brengen.

Wat wel helpt, is dat je beter kunt inschatten wat er speelt en waar voor jou de eerste stap ligt. Dat maakt het makkelijker om bewuste keuzes te maken in hoe je met stress omgaat en waar je eventueel iets wilt veranderen.

Wil je zelf aan de slag met je stress? Kies dan voor de training.

Training Stress te Lijf

"Ik ben echt onder de indruk: inhoudelijk sterk, goed gestructureerd en fraai uitgevoerd.” - Prof. dr. Wilmar Schaufeli, emeritus hoogleraar

Lees meer