Inhoudsopgave
Inleiding
Persoonlijkheid en stress
Wat er gebeurt, speelt natuurlijk een rol. Maar minstens zo belangrijk is hoe jij een situatie interpreteert en wat je vervolgens doet. Die interpretatie gaat vaak razendsnel en grotendeels automatisch. Je denkt: dit wordt lastig, dit gaat mis of dit kan ik niet aan. Zonder dat je het doorhebt, zet je daarmee je stresssysteem verder aan of houd je het actief.
Je persoonlijkheid speelt daarin een belangrijke rol. Die is deels aangeboren, maar vormt zich ook door je omgeving, vooral in je jeugd. Ervaringen uit die periode kunnen blijvend invloed hebben op hoe je stress ervaart en hoe je daarop reageert.
Veel mensen dragen ervaringen mee die hun stressreacties kleuren. Je persoonlijkheid zelf verandert niet zomaar, maar de manier waarop je met stress omgaat kun je wel beïnvloeden. Dat maakt een groot verschil in hoe je stress ervaart.
👉 Een bekend model om je persoonlijkheid in kaart te brengen is het Big Five model. In de bijlage hieronder een korte toelichting op dit model.
Copingstijlen
De manier waarop je met stress omgaat, noemen we coping. In de loop van je leven ontwikkel je patronen die bepalen hoe je reageert op spanning. Soms pak je een probleem actief aan, soms stel je het uit of leid je jezelf af. Je kunt steun zoeken bij anderen, maar je kunt je ook terugtrekken of blijven piekeren. Geen van deze manieren is op zichzelf goed of fout. Het gaat erom of ze je helpen in de situatie waar je in zit.
Als je merkt dat jouw manier van omgaan met stress niet goed werkt, kun je die veranderen. Dat vraagt oefening en misschien hulp van buitenaf, maar het is goed te leren en kan een groot verschil maken in hoe je stress ervaart.
In de onderstaande bijlage vind je een aantal veelvoorkomende copingstijlen.
Stress wordt niet alleen veroorzaakt door de situatie zelf, maar ook door hoe jij ermee omgaat. In fase 3 ga je dit vertalen naar je eigen situatie en bepalen wat je daarmee gaat doen.
➡️ Ga door naar:
Jan Jaap Verolme
